زھیروک ءُ نمیرانیں سبزل سامگی …. میجر مجید

جی ھما ماتانی دل ءَ بات اِنت
بچّ اِش ماں ھِندُستاں سپاھیگ اَنت
مُلّا بھادُر
زھیروک بلوچی لبزانک ءِ ھما تھر اِنت، انسان ءِ اندری مارشت اِنت کہ گسر بیتگیں دوستانی تْرانگاں گیج اِیت۔ زھیروک دوستانی جتائی ءُ دلبُرّیں تْرانگانی جھگیری ءَ کنت۔ ھمے تْرانگ ءُ تھتال زھیروک ءِ دْروشم ءَ درشان بنت کہ دل ءِ بند بند ءَ لرزین اَنت۔ زھیروک گم جتیں زرد ءُ چمّاں ارسیگ کنت۔ مات پہ وتی بچّ ءَ ، گْوھار پہ وتی بْرات ءَ، زال پہ وتی سمین ءُ دلدوستیں جود ءَ زھیروک پر بند اِیت ءُ وتی دل ءِ دردانی ایرپْروش کنگ ءِ جھد ءَ کنت۔ بی بی سیمک ءِ وھدے لھڑیں زھیر جاہ جنت، وھدے سیمک ءَ نتّھا ءِ جتائی ءِ درد تیجار بنت گُڑا بی بی سیمک اے زھیروک ءَ درشان کنت کہ دُرّیں گال چہ انسان ءِ جبین ءَ چست بنت۔
تانھی نوداں گوں شُما ارز اِنت
لانڈو ءِ شاگ ءُ مینگ اِت پرز اِنت
شواں شھیدانی زیارت ءَ مین اِت
شواں زبادانی جیھراں بوج اِت
اے زھیروک ءِ وانگ ءَ چہ اے سما بیت کہ انسان ءِ اندری مارشت ءِ سما ءُ سسّا ءِ گْورم چنچو جھل اِنت۔ چو کہ زر ءَ بے گْواز اِنت کچ ءُ کساس کنگ نہ بیت۔ ھمے اندری مارشتاں جْوانیں بلوچی زیمراں گوں گلبانگ ءُ کمبیل ءِ آواز ءِ درشانداب ءَ زھیروک گْوش اَنت۔ بلے بازگشتاں زھیروک ابید ساز ءُ زیمل ءَ ھم گْوشگ بیت۔ زھیروک چمّانی ارساں ریچ اِیت بلے دل ءَ کمّیں تاھیر دنت۔ زرد ءَ دمانے مُلما کنت۔ اندری مارشتانی دوزہ سرد تر بیت۔ ما ھمے دیستگ ھر یکّے گم ءُ چیلام دُچار بستگ گُڑا زھیروک ئِے گوشداشتگ وتی بے تاھیری ءِ تاھیر دیگ ءِ جھد کتگ۔ زھیروک انسان ءِ ارواہ ءَ ھمنچو لزّت ءُ سرور دنت دمانے چہ درداں آسودگ بیت۔
وھدے کہ بازار ءِ مھلوک سیمُک ءَ را گْوش اِنت کہ تو ئے سیمک چہ نتھا ءَ دل ءَ شود۔ نتھا جنگ ءَ شھید بیتگ۔ ما کپن ءُ کپارت ھم کُتگ۔ بلے تو انگت شپ ءُ روش پہ نتھا ءَ نال ئے کہ نتھا پد ءَ کَیت۔ نی نتھا ءَ شموش آ دِیریں سپرے شُتگ نی واتر نہ کنت۔ بلے بی بی سیمُک اے کُلّیں مھلوک ءِ ھبراں رَد کت اَنت، پسّو دات ءُ گْوشت ئِے
پہ منی چمّاں تنھا مھیمان اِنت
پہ من ءَ کار اِیت چِیٹّ ءُ چُنّیاں
شُما گْوش اِت کہ تنھا شھید بیتگ بلے من نہ منّاں۔ آشک مدام انچوش بے سما اَنت گْوش ئے آشکانی دگہ دنیا یے۔ اشک ءَ مھر ءُ دوستی ءِ شراب ءَ بے سُد ءُ ملار کتگ اَنت کہ مردگ ءُ زندگ ءِ سما اِش ھم نیست۔
زھیروک چاگرد ءُ زند ءِ ھمک روچیگیں جاورھال ءُ گم ءُ رنج ءُ اندوہ ءُ درد ءُ دورانی کتابے کہ نمیرانیں سبزل سامگی ءُ اے دگہ زھیروک گوشان درشان کُتگ اَنت دردیگیں دلاں وتی جتا بیتگیں دوستانی مارشت نہ داتگ۔ ارسانی ھار ءَ گوں دل ءِ درد ءُ دور کم تر بیتگ اَنت۔ انسان ءِ گم جتیں ارواہ کَلار گپتگ۔
جی ھما ماتانی دل ءَ بات اِنت
کہ بچّ اِش ماں ھندوستاں سپاھیگ اَنت
مات چہ وتی بچّ ءِ درداں کہ بے تاھیر بنت گُرا ھمے دابیں زھیروک گْوش اَنت۔ یک نامداریں کسّھے چو اے وڑ ءَ اِنت۔ کہ مُلّا بھادر ءِ بچ پہ لاپ ءِ شوھاز ءَ ھندُستان ءَ شت ءُ ھمود ءِ پوج ءَ برتی بوت۔ بازیں وھدے ءَ بچّ ءِ ھال ءُ بود نیست اَت۔ بازینے ءَ گْوشت مُرتگ، جنگ ءَ جنگ بیتگ، دگہ لھتیناں گْوشت کہ زندگ اِنت۔ مُلّا بھادُر ءِ دومی بچ کہ شُت برات ءَ شوھاز کناں ۔ اے برات ھم پوج ءَ برتی بوت کہ وتی بْرات ءَ پد ءَ سر کناں۔ اے برات ھم تاں روچ ء مرچی بیگواہ بوت۔ گڑا ملّا بھادر ءِ لوگبانک ھمے زھیروک ءَ گْوش اِیت کہ تاں روچ ء مرچی ھم گوشدارگ ءَ سک تامدار اِنت۔
وھدے ھانُل ءَ شے مُرید ءِ جگر بُرّیں ترانگ ءُ تھتال زیر اَنت ۔ گُڑا چوش گْوش اِیت۔
دوشی کپوت ءِ کوکواں
واب ءَ من ءَ آگاہ کُتگ
یا چوش
دوشی سر منی سنگین اَت
کپتاں تْرانگاں شیھیگاں
چوش کہ مھر ءُ دوستی آس دوئیں نیمگاں چہ بُن اَت۔ گُڑا شے مُرید ءَ چوش گْوشت
مکّہ ءِ دربند ءِ کپوت کوکواں مہ کن
نالگ ءُ زنگاں گْور منی بالاد ءَ مہ جن
دوشی تو دْرنگ ءَ وشگُشیں کوکوے کُتگ
تو منی موجیں دل گمانی اولاک کُتگ
ھمے لال ءُ مُرواردیں شرّنگ ءُ گم جت ءُ زھیر نالیں مارشتانی درانگازی زھیروک ءِ نام اِنت۔ زھیروک چہ ”زھیر“ ءِ گال ءَ زیرگ بیتگ۔ اے دوئیں گالانی کٹم ءُ سْیادی یکّ اِنت۔ زھیروک ءَ زالبول گیشتر جنتر ءِ دون ءِ دیم ءَ گْوش اَنت۔ تگرد گْواپی ءُ گُد دوچی دیوان ءُ مراگشاں ھم گْوشگ بیت۔ مردین وتی سپر ءِ درگت ءَ وتی جونگیں لیڑو ءِ گرک ءَ کہ نشتگ زھیروک الھان کتگ۔ دگہ بازیں وھد ءُ پاساں ھم زھیروک گْوشگ بیت۔ شپ ءِ گُڈّی پاس ءَ کہ درد ءُ دور انگر کن اَنت زھیروک گوشدارگ بیت۔
سھرگیں ورنا تئی سر ءَ مہ بات پرواہ
تو شت ئے دیر کُت زھیراں من ءَ کور کُت
زھیروک گوں ساز ءُ زیمل ءَ گْوشگ بیت ءُ ابید ء ساز ءُ زیمل ءَ ھم گْوشگ بیت۔ زھیروکانی چیزے نام چوش اے وڑ اَنت۔
جنوزام، گْوربام، میان، اشرپ دُرّا، سرھدی لَیکُو، ڈئیکُو، یک ڈَک، ٹٹ کُردی، سھر کردی، زر کردی ، کردی بلوچی، باھو ءِ زھیروک، چیھال یا کوکار نیام، بلوچی ءُ دگہ بازیں نام ھست۔ بلوچستان ءِ اے دگہ ھند ءُ دمگاں ھم زھیروک ءِ گْوشوک باز بیتگ۔ بلوچی شَیرانی بُنگیج مُدام چہ زھیروک ءَ بیت۔ نمیرانیں سبزل سامگی ءَ سوتانی بنگیج ھم چہ زھیروک ءَ کتگ۔ سوت ءَ را اے دْروشم سبزل سامگی ءَ داتگ۔ مکران یا بلوچستان ءَ سَوت گْوشانی بلاھیں لڑے۔ چوش کہ
ابدُلّا یا ابدُک سوتی، الی مھمد ساربادی، ساروک کلاتکی، دروک، آمنا توتی، ازمائیل کوشکلاتی، لالُک کُڈّان، شمبے گْوھرگ، ھیدر نگور، پنڈوک نگور، اھمد شاھی تمپ ، نزر (نزو) شاھی تمپی، بھرام تمپ گومازی، کُکّو تربت، ھدائی، شمشوک، باھو، سروک گوکدان تربت، توتوک تربت ءُ دگہ باز نام۔ دُرین سوتی ءَ ھم گْوشتگ بلے دنز ءُ مجاں اندیم اَنت۔ بلے سبزل سامگی ءَ گیدی سوت ءَ را باز وشیں ءُ نوکیں دْروشمے داتگ۔ اولی ایش اِنت کہ سبزل ءِ وشگُٹّی، ءُ دومی آئی ءِ ترز ئِے باز وش بستگ۔ گیدی سوتانی نبشتہ کنوک زانگ نہ بنت۔ گیدی سوتانی دو دو گال ھر کس ءَ گیش کُتگ یک سوتے جوڑ کتگ۔ پمیشکا سوتانی نبشتہ کنوک زانگ نہ بنت۔
اے وھد ءَ چوناھا سبزل ءَ کیچ ءُ بلوچستان چورو کُت اَنت بلے زبان ءُ لبزانک ءُ ساز ءُ زیمر مرگی چیزے نہ اِنت اے سائنسی املے مدام دیمروی کنت۔
بلوچی سبزبات