آس ریچیت گمے، دمک شلاں زھیریگے
شؔے پہ ھانؔی ءَ گُلیں نوک کُتگ بارِیگے
من گوں سنگتے ءَ نِندوک ءُ سینزدہ گْوپشان ( 13 نومبر ) ءِ بارو ءَ ھال کنگ ءَ اِت آں کہ ( شھید ھان مھراب ھان سینزدہ گْوشان "13 نومبر 1839” ھژدہ سد ءُ سِی ءُ نُھ ءَ شھیدی ءِ پاگ ءَ سر ءَ کنت ، پمشکا بلوچ راج ھمُک سال اے روچ ءَ راجی بامرد ءُ شھمیریں بلوچ شھیدانی روچ ءِ درگت ءَ برجاہ دار اِیت ءُ آیانی داتگیں دیمونیاں گیر کار اِیت ءُ اھد کنت کہ ما اے کاروان ءَ داں گُڈّی مِنزل ءَ سر کنگ ءَ پد نُوں ساسار کن اِیں ) راجی بامردانی روچ ءِ درگت ءَ برنامگے برجاہ دارگی اِنت۔ مئے سوڑگ ءَ پد منی موبائل ءَ ٹِلینگگ بِنا کُت، چاراں سنگت سِراج اِنت۔ من چو مُدامیگیں وڑ ءَ شاکارگے جت ءُ سلام ءُ دْروت کُت۔
چہ سلام ءُ دْروت ءَ پد سنگت سِراج ءَ دِرّائینت: ھال کن باریں چے اھوال تئی ھند ءُ دمگاں ، من پہ بچکندگے پسّو دات ءُ گْوشت ھیری اِنت، تو کولیگاں بِہ دے نیکیں اِھوالاں۔
سنگت سِراج ءَ گوں لھمیں گالوارے ءَ دِرّائینت کہ مئے نیمگ ءَ ھیر اِنت، بلے سنگتے ءَ چہ کولواہ ءَ ھال کُتگ کہ سُھبی بالگرد ءُ زمینی لشکر ءَ گوں راجی جنگولاں ڈیک داتگ۔ دنیگا ھاسیں ھال نیست، بلے سوج ءَ یک سنگتے شھید بوتگ۔ زانگ نہ بیت کہ نمیران بوتگیں سنگت کَے اِنت، چی ءَ کہ ھال ھال ءِ تہ ءَ کار دامگ ءَ دْروہ اِتگ ءُ پد ءَ ھما اِنت کہ ھال بُوَگ ءَ نہ اِنت ، ءُ دُژمِن ءِ بازیں بشوشگے جھندمی بوتگ۔
گوں سِراج جان ءِ اے نہ وشیں ھال ءِ دَیَگ ءَ ھوار دِل ءَ ھزار گْواھی دات۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔، بلے بے تاھِیری گیش ودّان بوت دانکہ راستی ءَ سرپد بِہ بَہ آں کہ کَے اِنت پہ ماتیں وتن ءِ پانپاہی ءَ کولیگ ءُ گونڈلیں تیر ماں کوھیں بالاد ءَ سارتگ اَنت۔۔۔۔۔۔۔۔۔
وھد ءُ پاس دیم ءَ جُنزان ءُ منی ابیتکی ودّان اَت، روچ ءَ دِیگر ءِ بالاد چُک اِتگ اَت ءُ ایرلہ ءِ گُڈّی سِیمسران اَت۔ رولہ ءِ رنگاں آزمان ءِ شار گوناپ داتگ اَت ءُ مُرگ پہ دْرنگاں سرگِران اِت اَنت۔ من گوں ھمے ھیال ءُ جیڑگاں تھنائی ءِ تیاب ءَ چَول ورگ ءَ اِت آں کہ موبائل ءَ پد ءَ ٹِلینگگ بِنا کُرت ، چاراں سِراج جان اِنت۔ من پہ ھبکّھی موبائل چِست کُت ءُ گوں جُست ءَ گُلائیش بوت آں ۔
ھاں ھال کن باریں چے اھوال نوکیں۔۔۔۔۔؟
سنگت سِراج جان ءَ دِرّائینت ھال ھما نہ وشیں ھال، سنگت شے ( شھمیر ) پہ وتن نمیران بوتگ ءُ پوج ءِ بازینے جھندمی بوتگ ، بلے وت سَے منّ اِتگ ئے۔
چہ سنگت سِراج جان ءِ زُبان ءَ اے ھبر کہ من اِش کُت، شے پہ وتن نمیران بوتگ، گُڑا منی زُبان ءَ پہ ناگُمانی ھمے ھبر در اتک ” شیدا ، مست ءُ ملنگ ، دِیوانگیں شے پہ ھانُل ءَ کولیگ بوت "۔ ساھتے ءِ بے چِڑکّھی ءَ پد من سِراج موکل کُت ءُ منی ھیالانی گْواش ءَ شاپکول ءِ جنّت دْروشمیں میتگ سھرا بوت ءُ گْوست چو تْراولیں نود ءَ پہ شلگ مھتل اَت۔ بے چاڑیں دِل ءِ دمکاں مُجے ءَ ماں شانتگ اَت ءُ کِسّھانی لڑے پہ نبیسّگ ءَ تالان اَت، بلے منی ند ءِ ھاٹیگ پہ کِسّھانی نبشتگ کنگ ءَ نِزور ءُ کِسّہ ، کِسّھانی گیابان ءَ وئیل اِت اَنت۔۔۔۔۔۔۔۔
شے! مرچی تو سرپدے کہ کُجام روچ اِنت۔۔۔۔۔؟
ھو! تو الم سرپدے ، چی ءَ کہ تئی داتگیں دیمونی وت مرچی ھمے روچ ءِ بھر جوڑ بوتگ ءُ ترا ھانُل ءِ ھونکّیں مھرانی باپُشت ءَ ابدمانیں زِندمانے رستگ۔ ءُ گْواچن ءُ شیشاریں اِشک ءُ مھر ءِ مزھب ھمیش اِنت۔
بلے شے اے روچ ءِ راجی بامرد ھان مھراب ھان ءَ زان ئے چے گْوشتگ۔۔۔۔؟ ، ” چہ زیردستیں زند ءَ مرگ گھتر اِنت ” ۔ ءُ ھمے وڑ ءَ واجہ نپولین بونا پارٹ جاھے گْوش اِیت: ” اے مَرگ نہ۔۔۔۔۔۔۔۔۔، "مَکسَد ءُ ارمان ” اِنت کہ شھید پیداک ءُ ودی کنت۔۔۔۔۔۔۔! ” ۔
شے! پمشکا من گْوش آں کہ ترا ملکموت ءَ چہ ما جتا ءُ گِستا نہ کُتگ ، نیکہ تو گسر کپتگ ئے، بلکیں تو نوکیں زِندمانے بُنگیج کُتگ۔ داں بلوچ مان اِیت ءُ سربُلندیں شھیدانی اے روچ برجم دارگ بیت، تو پہ مُجّتی زِندگ ءُ ابدمان ئے۔ گْوستانک ءِ نگدیں تاکاں، راج ءِ دِلانی اندر ءَ، گون زِربار ءِ کَوش ءُ سارتیں سمین ءِ شِیکگاں، پُلّ ءُ گْواڑگانی وشبوھاں، گُلزمین ءِ زیبائیں رنگ ءُ دْروشم ءِ اندر ءَ، گٹّ ءُ گریں راھاں، تیھریں ھساراں، ساوڑ ءِ چیکُوئیں چَولاں، سارتیں چمّگانی زیمریں آپشاراں، شانتُلی نالگ ءُ کپوتانی کُوکُواں، گوں کُلّیانی شیزارگاں، گوں سنگر ءِ شھموکیں تیر ءُ جنگجاہ ءِ ھونانی ملّ اتگیں ھار ءَ، تو کُجا کُجا گون نہ ئے ءُ گِندگ نہ بَہ ئے۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔
چی ءَ کہ تو وتی گْرانبھائیں زِندمان پہ ایردست ءُ ھانُلیں گُلزمین ءِ موکگ ءَ کولیگ کُت، گُڑا وھد ءُ زمانگ، اھد ءُ باریگ، راجدپتر ءُ گْوستانک مجبُور بَہ اَنت کہ تئی دابیں تلانگیں راجپاناں وتی سینگ ءَ بِہ ساٹ اَنت۔
شے! گیدی ءِ ھر کاملیں اِنسان ءِ بالاد ءَ الم شم ءُ درگے ھست، بلے تو وتی ماھیں ھانُل اھد ءِ چاکر ءَ را دادانی دیم ءَ نہ بکشات، بلکیں سر بکشات ءُ اے درونت نبشتگ کُت کہ ماتیں مرزبُوم ءِ آشک ءُ مھرانی ھُدوک وت ءَ کولیگ کن اَنت دانکہ آیوکیں پدریچ سوگا بِہ بیت کہ پہ کَول ءُ مُسامانی پدجنوکیں شے مُریداں ھانُل ءِ مھرانی شیشاریں کوٹ ءُ تِلاھیں ماڑی ءِ چے بِستار۔ پمشکا کسے جاھے گْوش اِیت: ” مِسال ءُ درور مہ دے زِندگی مہ کن! بلکیں مِسال ءُ درورے جوڑ ببُو ءُ زِندگی کنگ ءِ جُھد ءَ بِہ کن ، دانکہ گْوستانک ءُ راجدپتر ءِ تاکاں تئی نام پہ مِسال ءُ درور نبیسّگ بِہ بیت” ۔
شے! من پہ جزم گْوش آں، تو اے مھرانی درونت، وپاھانی داستان، وارتگیں سوگِند، اھد ءُ پیمان، کَول ءُ مُسام گوں وتی زاپرانیں ھوناں کہ نبشتگ کُتگ، اے گیدی ءِ دِلبند ءَ ھما نبشتہ ءُ نکش اِنت کہ وھد ءِ ھر وڑیں شرتگ ءُ تُوپان، ھار ءُ ایروپ اِے نکش ءُ نبشتہ ءَ کرُوتک نہ کنت۔ چی ءَ کہ اِیشی ءِ ساٹوک تئی ھونانی ملپداں پند بُرّوک ءُ آیوکیں پدریچ اِنت۔ آ تئی سر ءَ پھر بند اَنت ءُ وت ءَ تئی داتگیں دیمونی ءُ رِتکگیں ھونانی وارس گْوش اَنت۔
گُڑا۔۔! دُژمِن ءِ چے مجال کہ تئی رِتکگیں ھونانی ملپداں لپاشت بِہ کنت، بلکیں آ وت لپاشگ بیت ءُ چہ اے شھیدانی مِسکیں ڈگار ءَ پہ رُزوائی گلّینگ بیت۔ چی ءَ کہ دُگنیا ءِ گْوستانک ءُ راجدپتر اے گپّ ءِ شاھد اَنت کہ کُجام راجاں وتی ساہ ءُ سرانی پرواہ نہ داشتگ ءُ دیمونی دَیَگ ءِ پِڑ ءَ پہ راجی آکبت ءُ زِندمان ءِ رکّینگ ءَ وتی سر ءِ نھاد بستگ ءُ ھونانی جوہ تاچینتگ، آ مرچی پہ شادھے وتی گُلزمین ءِ واھُند ءُ وتواجہ اَنت۔
ءُ ھمے رنگ ءَ بلوچ راج ھم پہ وتی وتواجھی ءِ جُھد ءُ آجوئی ءِ جنگ ءَ جنگ بروتیں بچّ ءُ ماھلیں جِنکّانی کولیگی ءَ چک ءُ پد نہ اِنت ، نیکہ بیت۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔
بَہ کَول ء واجہ سید ھاشمی
سروں یکّے چُوشیں، سد سر پہ تو ندْریں ھانُل
بیا سید مرچی کناں کیگد ء نام ءَ سرناز
