” تو ھانُل ءِ اِشک ءَ گنوک ، ما پہ وتن دِیوانگ اِیں "
چہ مُسام ءِ بُتکگیں تیلاں در کپتگیں بنی آدم ءِ داسپان اِنت کہ آ وتی سابِت ءُ گچین ، سلّہ ءُ پلگار پیشدارگ ءِ واستا بازیں سُر ءُ پُر کنت ، رِپک ءُ پندل ساز اِیت دانکہ بے ریائیں چاگِرد من ءَ میاریگ مہ کنت، بلے چاگِرد ءِ اندر ءَ لھتیں انچیں سر بَہ اَنت کہ آ گوں ھوناں وتی زِندمان ءِ تاکدیم ءَ پہ واناک نبشتگ کن اَنت دانکہ باندا کسے چہ ھمے شون داتگیں دگ ءَ سپر بِہ کنت ءُ وتی مُرادانی مِنزل ءَ سر بِہ بیت۔
چہ ھمیشاں یکّے ھانُلیں ڈگار ءِ شیدائیں سر ءُ نمیرانیں سنگت اِلتاپ جان اِنت کہ آئی پہ تمردی دُژمِن ءِ شِل سریں تیر سینگ ءَ جاہ دات اَنت ءُ پہ آیوکیں پدریچ ءَ دیمونی دَیَگ ءِ نوکیں درونتے نبشتگ کُت ، مرچی نمیرانیں اِلتاپ جان ءَ سال پِر گْوستگ اَنت کہ آ چہ مئے نیادانی شیرکِنیں پتّر ءَ دُور رپتگ ءُ سھرا نہ بیت، بلے آئی لیکہ ءُ دِیدانک ءِ سنگتی انگت ءَ برجاہ ءُ مئے باتِن ءِ رگ رگاں ساڑی اِنت۔
چی ءَ کہ اے دُگنیا ءِ رھبند اِنت اگاں کسے ارزِشت داریں کارے مہ کنت ءُ چرے اِمرُوز ءَ سپر بِہ کنت ، گُڑا ماہ ءُ سالانی اندر ءَ آ شموشگ ءُ زُوت بے ھال کنگ بیت۔ آ مردُم ءَ راج ءُ مھلوک ءَ بِل! آئی جِند ءِ وارس ءُ دوستِریں مردُم ھم آئی ءَ شموش اَنت ءُ کس پہ کس ءَ سھیگ نہ بیت کہ پِلاں نام ءِ مردُمے مئے کھول ءُ ھاندان ءِ تہ ءَ ساڑی بوتگ۔
چی ءَ کہ چہ وھد ءِ دنز ءُ مُجاں ھمُک پہ دیم کس وت ءَ رکّینت نہ کنت ، ءُ چہ مرگ ءَ پد زِندگ بُوَگ ھر یکّے ءِ کار نہ اِنت دانکہ آ چو ھانُلیں ڈگار ءِ شیدا ءُ نمیرانیں اِلتاپ جان ءُ اے دِگہ ندْریگ بوتگیں سرانی داب ءَ دیمونی دَیَگ ءِ پلسپہ ءَ گوں وتی ھوناں زِندگ ءُ راجدپتر ءِ تاکاں نبشتگ مہ کنت۔
چوش کہ ما شُما کُل اے نگدیں ھبر ءَ بِہ زان اِیں کسے کہ پہ وتی لیکہ ءُ ھانُلیں ڈگار ءِ واستا گْرانمُلیں سر ءُ ارواہ ءِ کولیگ کنگ ءَ چک ءُ پد نہ بیت ، گُڑا اے بے مُلّیں مھر اِنت کہ آئی ءَ گیدی ءِ ھِچّ ازگار پہ زر ءُ کلدار ، زُوراک پہ زُلم ءُ زُورانسری کدی موک اِت نہ کنت۔
بَہ کَول ء
Bernard Shaw
کہ آ گْوش اِیت: ڈیھ دوستی پہ گْواچن ھما سِتک ءُ یَکّین ءِ نام اِنت کہ یک مُلکے چہ آ دِگہ دُگنیا ءَ پرے ھاتِر ءَ گھتر اِنت کہ تو اُود ءَ پیداک بوتگ ئے۔
پمیشکا من گْوش آں کہ اے ھانُلیں سرڈگار ءِ سرچکّاریں مھر بوتگ کہ آئی نمیرانیں اِلتاپ جان ءِ وڑیں کُنگُر ءُ ملشانیں بچّے پہ بچکند مرگ ءِ امبازگ ءَ ساجو کُتگ ، ءُ ھمے مھر اِنت کہ بنی آدم زِندگ نُوَگ ءَ اُمیت ءَ شکسا اِیت۔ مرچی اگاں اِنچو سال ءِ پِرگْوزگ ءَ پد ھم ما چہ اِلتاپ ءَ شمشکار نہ اِیں ، گُڑا اے آئی ءِ گوں گُلزمین ءَ مھر ، داتگیں دیمونی ءِ بلینتگیں ڈیوا اِنت کہ بلگ ءَ اِنت۔
ءُ چرے داتگیں دیمونیاں راجی جُنز پند بُرّ اِیت ءُ گُلامیں بلوچ راج پہ مُجّتی آجوئی ءِ مُراداں بیت ، اگاں نا ھما راجاں کہ دیمونی دَیَگ ءِ پلسپہ شموشتگ ءُ وتی ادارُکی ءِ زِند ءِ ھساریں واھگانی دیم ءَ ھنوش ، مست ءُ ملار بوتگ اَنت ، آیانی مرچی تھاردیمگیں آکبت مئے شُمئے دیم اِنت کہ پہ آیاں ھِچّ نہ منتگ ءُ بے ڈسّ اَنت۔
شھید اِلتاپ جان اے ھبر ءَ بلد ءُ سوھو اَت کہ من اے راہ ءَ سپر کنگ ءَ آں ، منی ھر گام ءُ راھسر ءَ ملکموت چو مستیں لیڑو ءَ میلانک اِنت ، بلے آئی ملکموت ءِ بیمّ ءُ پادتراپ ءَ اے راہ ءُ دگ ءَ سپر کنگ یلہ نہ دات ۔ چی ءَ کہ آئی اے زانتگ ءُ گامگیج زُرتگ اَت دانکہ چہ منی رَوَگ ءَ پد پہ آیوکیں پدریچ ءَ اے ھبر پہ مُدامی بِہ مان اِیت کہ اِلتاپ ءَ کُجام واھگ ءُ واھِشتانی باپُشت ءَ وت ءَ کولیگ کُرتگ ، مرچی پمیشکا ما پہ پھر گْوش اِیں کہ اِلتاپ جان ءِ رِتکگیں ھونانی مُزّ بلوچ راج ءِ رُوژنائیں آکبت ءُ ابدمانیں راجی زِندمان ءِ مانزمان آجوئی اِنت۔ ءُ آ نہ مُرتگ ، بلکیں پہ آ پہ مُدیمی نمیران ءُ بلوچ راج ءِ اندر ءَ یک زُرمبش ءُ توارے ءِ نام اِنت کہ کدی شموشگ ءُ بے ھال کنگ نہ بیت۔
چی ءَ کہ آئی یک انچیں دیمونی یے داتگ ، ءُ گْوستانک ھمایاں گیر کار اِیت کہ زُوراک ءِ دیم ءَ چو آھِن ءِ دِیوال ءَ میلانک بَہ اَنت ءُ اے بیھار ءَ دے اَنت کہ ما وت ءَ کُربان کِرت کن اِیں ، بلے تئی واجھی ءُ ھاکمی ءِ دیم ءَ ھِچّ رنگ ءَ سرجھل نہ بَہ اِیں ۔ اگاں مرچی ھانُلیں ڈگار ءِ شیدا ءُ نمیرانیں سر اِلتاپ جان ءَ ما گیر کار اِیں ءُ آ راجدپتر ءِ تاکانی جلواہ ءُ بْراہ جوڑ بوتگ ، آئی زُوراک ءِ دیم ءَ سر پہ سُجدگ ءَ دور نہ داتگ ءُ واجہ ءِ گُلامی نہ منّ اِتگ ، اگاں ما شُما کُل چو شھید اِلتاپ جان ءُ پہ ڈیھ ءِ پانپائی ءَ ندْریگ بوتگیں سرانی داب ءَ دُژمِن ءِ زُلم ءُ زُوراکیانی دیم ءَ چو آھِن ءِ دِیوال ءَ میلانک بِہ بَہ اِیں ءُ سر ءَ جھل مہ کن اِیں ، نے مارا راجدپتر شموش اِیت ءُ نیکہ آیوکیں پدریچ میاریگ کنت۔
پمیشکا مارا گُڈّی ءَ واجہ اِبن اَل اربی ءِ اے گوھریں دانک مُدام یات دارگی اِنت کہ ” ھر وشّی ءِ پُشت ءَ درد ، جُھد ءُ کُوشست ( جدوجہد ) جنجال بیت ” ۔
اگاں ما اے درد چکّاریں پند ءَ بُرّگ ءَ اِیں ، اِلتاپ جان ءِ وڑیں سراں سوگات کنگ ءَ اِیں ، شپ چکّیں زِندان ءِ اندر ءَ پہ زِند گْوازینگ ءَ ساجو اِیں ، پہ ھما وشّی ءُ آسودگی ءَ کہ آجوئی اِنت ، ءُ پہ آجوئی ءَ کدی پُشت ءَ چکّ جَنَگی نہ اِنت کہ من چے ببا داتگ ءُ چے ببا دَیَگی اِنت ۔ اگاں تو پہ آجوئی ءَ ھر چیز ءِ کُربانی دَیَگ ءَ جاڑی بوت ئے ، گُڑا پہ جزم بِہ زان کہ مِنزل تئی ودار ءَ اِنت۔
