نینا کنا ناول نا کردار اسے گِرد و نازُرک مون والا نینا۔۔اسے شام کنا تُغ اٹی بس گڑاں ہورے اسکاں کنتوں ہیت کتو، بس کنا مونا سلیس و ہوغا۔ او ہوغنگٹی اسک و ای اودے چُپ کریفنگٹی اس اُٹ۔ پدا ہیسکیسا کنا دوے چِکا و پارے دا کنا غم سگنگ نا عمر اسک؟ کنا مون دا خڑینکاٹا لائخ اسک؟ کنا قصہ نی انتئے کنتوں دا وڑ کریس؟ نے خوش بریک؟ نی کنتوں انت کریس؟۔۔۔۔
اینو وختس ای ہمو توغنا بابتا فکر کیوا ہندا گُمان مریک اگاں ایشور(خُدا) شاما ہوغے و تغ خنے گڑاں ای اسے وار اس ضرور نینا نا وڑا اونا رئیا ہن اُٹ اونا دوہے چکوٹ اوڑاں ہندا سوجے کروٹ ہموفتے کہ نینا کنتوں کریسس۔۔
ایہون ای چُنک اس اُٹ باز چُنک، اسے دے اس وختس ای اسکول آ ہننگٹی اس اُٹ گڑاں کنا لُم آ نا دزگہار اس کنا دوہے ہلک و بیگے ہرفے و پارے اینو اسکول آ ہنپا نا لُم آ نا طبیعت جوان اف۔ ای لُم نا رئیا دلاسا ہلنگ کن گنوکی اَٹ اُنا تخت نا رئیا ہناس اُٹ لُم اسے وار اس خنتے ملا و کنا نیمغا ہورا کنا خیال آ کنے دُرست کتو پدا خنتے بند کرے ای لرزنگ اٹ تخت نا نت تے توریس اُٹ و سلوک اس اُٹ۔۔ کنا لُم آ نا دزگہار کنے جوانی اٹ پاننگ اسک نی تینا اُست نا تہہ اٹ ایشور(خدا)ءِ پار نا لُماءِ کسفپ، ایشور(خُدا)چُناتا ہیتاتے خف تورک، زمین کنا نت تا کیرنگان ہنا و کنا خیال آسمان آ نیمغا مس۔تپرا اخس ساہت ہنا کوٹی ٹی تولوکا بندغاتا ہوغنگ نا توار آ کنا خیال ہمینگ ہنا۔۔ بندغاک پاننگ اسُر کہ نا لُما کسکُنے۔۔۔ کنا جان نا کُل رغتا خون نا گردش سلیس۔ ایشور(خُدا) کس نا ہیتے خف تورپک! چُناتاءِ ہم خف تورپک!!!۔۔۔۔
ہندا خاطران ہموذ دے آن ہلیس اینو اسکاں ای ایشور(خُدا)ءِ ہچ پاتانُٹ۔ وختس ای تینا تہنائی آن خلیوا گُڑاں زندگی نا رئیا دلاسا ہلنگ کن کاوا۔۔ گُمان مریک زندگی کنا لُم نا وڑا موت نا تخت نا زئیا خاچوکے۔۔۔ای اودے توار خلیوا اسے وار اس خنتے ملیک پدا بند کیکتا ہندون پا کنے درُست کننگ اف و خنتے پدا بند کیک۔ ای لرزنگ اَٹ اونا تخت نا نتے ہلیوا و سلیوا۔۔۔
کنا لُم آ نا سانگ کننگ آن موہٹ کنا باوا تینا پوسکُن ورنا مننگ نا وخت آ اسے "سادھو” اس مسونے۔۔ امیرو باوا آسینا مار مسونے، بلے اونا ایڈ نا وفات مننگ اونا اُست آٹی فقیری اس ہیسونے۔ سادھو تا ڈیرہ آ او "بالکا سادھو”نا پنا مشہور مسونے۔ اود پہریزگاری نا زندے تینا کرے،سنسکرت خوانا، حمکت سکا و اُست نا تہہ اٹ شعر پاریکا۔ ہندون کہ دولت نا خیسونک و سیماک اودے تفنگ کتور ہندون پہریزگاری نا زبرینگا زمزیلک اودے تفنگ کتور۔ اود سنستانی ڈیرہ آ عبادے کن بروکو اسے زیباؤ مسیڑ اس "راج” دوست مس۔ ہندا مسیڑ وخت اس چُنک اس ہندانا بدل نا جاگہا برام مس اس بلے اود زور نا برام آن خوش الوکا ہندا وجہ آن ہچ ہم تینا اِلا نا اُراغا ہنتوس۔ اونا ارِغ فوج اٹی برتی مس اس اود تینا لُم آ نا اُراٹی اسک اسے اسکول آسیٹی نوکری کریکا۔ تیوغا شہر ٹی ہندا مسیڑ نا بالکا سادھو توں مہر و دوستی نا حال تالان مس۔۔
بالکا سادھو پوسکُنو شعر تفے ہندا مسیڑ نا تعریف و ستاہے کرے۔ ڈیرہ نا کُلاں بلا مہاتما دیالءِ، بالکا سادھو و اونا شاعری سخت دوست بسُرا۔ اود مفروکو کاریم اس کرے بالکا سادھوءِ مسیڑ توں سانگ کریفے۔ ہندا مسیڑ "راج” کنا لُم آ مسک ہندا بالکا سادھو کنا باوا۔ وختس کنا لُم آ کسک کنا باوا نا دا دنیا غان اُست پِنا اود شہر نا زندگیءِ یلا کرے جنگل و گیابان تیٹی چرینگ خواسکا، بلے اودے دا جنجال مونا اسک دیچا ای امر مروٹ۔ برس کنے باز دوست توریکا و پاریکا ای اونا زندئنا امید اُٹ۔ برس کنے آن بیزار مسکا پاریکا ای اونا زندگیءِ تفین اُٹ۔ ای تینا باواءِ دوست اُٹ یا نا دوست اینو اسکان کنے سما اف ای تینے امر کیو و تپرا ای زندگیءِ دوست اُٹ یا نا۔۔۔
وختس چُنک اس اُٹ(لم آ وفات کریس اس،ایڑ و ایلم اس الو، تیوغا شام باوا تینا کوٹی اٹی اسک بس نوشتہ کریکا) گڑاں ای تہنا تینا کوٹی نا زئیا توبےءِ نا نیمغا ہوراٹا، توبے نا دلبند ٹی پُرنگا ٹپاتے ای خنان اُٹ ہندون گمان مسونے دافتیٹی اسِٹ نا پن نوشتہءِ کنا خنتیٹی دا کنا لُم آ نا پِن جوڑ مسُنے "راج”۔
وختس ای ورنا مس اُٹ خیالاتیٹی تینا دوست نا مون نا بابتا خیال کریٹا۔ ای دا خیالی مون نا خیالی پِِن اس تخاٹ”راجن”” وختس توبے نا نیمغا ہورانُٹ کنے ہندا گُمان مسونے توبے نا دلبند نا ٹپاک مُتکُنو و کنا روح ہم مُتکُنءِ۔ کنا نظم و کنا افسانہ تا اُست اٹی انت کہ ٹپ اس ارے، اگاں اس کس اس اُفتے لوزتیٹی گنڈے یا ہُرے گُڑاں دا لوزاک دُن مرور”راج و راجن”، ای شِلر (جرمن ڈرامہ نوشتہ کروکا) نا دا ہیت توں اتفاق کیوا ” ننا خیالی طاقت نا بدن آن اخس کردار کہ ودی مریرا، او کُل اٹی نن تینٹ موجود اُن۔۔ہندا وڑ اگاں کس تینے باز آدینکا تیٹی ہُرے۔
فنکار نا دا کرامات آک اسے با کمالو ولی سینا وڑا ٹو کہ اونا قدم گام گام َاٹ بلُن مریرا۔ تیوغا زمین و تیوغا آسمان کچ کننگ مریک،حالانکہ داسکان فنکار ایرا گام خلکُنے۔ سداتا ہسابا قصہ نوشتہ کننگ آن پد وختس فنکار اسے پوسکُنو گڑاس نوشتہ کیک گُڑاں تینا جندءِ اسے پوسکُنا وڑسے اٹ ہُرِک۔
ای ہمو شش سال نا مسیڑءِ اُستان دننگ کپرا، کہ اود شاماتا نیما اٹ بش مسکا و گاسنِگان پد اسے بلو دعا اس اُست آن یاد کریکا انیتیکہ دا دعا سُہب نا لاہور نا کُلان بلا گُردوار اٹی اودے خوانوئی اسک۔ دا اونا باوا نا خواہش اسک او چاہیسکا اگاں مسیڑکو اسے لوز اس اُستان دے اونا باوا اودے باز خلیک۔ پیہنو کوسّ و شلوار اس بیناکا وختس اود گروگر نت صاحب نا رئیا تینا ارٹنگا دوتے تفیکا و سلیسکا اودے ہندا سما مسکا سداتا ہسابا سلوکا کُل بنداغاتا خنک ایلو جاغاتا بدل آ بس اودے سختو۔ اود دعا نا اول ٹی لوزاتے اُستان درے، مسیڑکو خُلیس تینا خنتے بند کرے و تینا باوا نا مون نا گمانے کرے اودے تیوغا دعا یاد بسک اود دعا نا خواننگ ٹی لگا۔ گردوار” اٹی موجودہ کُل بندغاتے سما مس دا انت عجوبہ اس اسک کہ چُنکا مسیڑکو اسے جاغاس نا دعاءِ اُستان درے نا جاغاس سلیس۔ بندغاک مسیڑکوءِ پُل آن بار تِسُر۔۔
وختس اونا لُم آ وفات کرے بندغاک اونا باواءِ پاریر کہ پین برام اس کر۔ اونا باواءِ نریناو چُنا الو بلے اود پین برام اس کتو۔ مسیڑکوءِ تینا رئیا تولیفے و پاریتا بنداغاک ہندا وجہ آن برام کیرا کہ اوفتے اُراٹی اسے نریناو چُناس مرے، مخلوک ہندا وجہ آن نریناو چُنا خوارا کہ دنیا ٹی اوفتا پِن سلی، ای نے اسے ہندُنو فن اس پاوا نا پن نریناو چُناتا پِن زیاد مشہور مریک و ہندا وڑا نا پن اٹی کنا پِن ہم سلیک۔۔۔ ہندا مسیڑکو قلم و کاپی دوٹی کرے فن نا سکنگے بناہ کرے، شعر امر تفِرا، قافیہ امر جوڑ مریک، ردیف انتے پارا و وزن نا خیالے امر تخِر، وختس ہندا مسیڑکو منا بند جوڑ کریس اس گُراں تینا دو انا کاغذے تینا باوا نا رئیا تِخا، اونا مونے ہُراکا۔۔۔ ہندُن پار اونا پریشانا خنک ایوکا ہندا سوجے کننگ خواسُرا کہ ” نی کنے مہر ہیتک”۔۔
اینو ہمو مسیڑکو پنجابی زُبان نا پنی آ امریتا پریتم جوڑ مسک، وختس اراڈے کنا نظماک یا ہندی، انگریزی یا پین زُبان اسیا کنا افساناک چاپ مریرا، کنے گُمان مریک ای تینا ہرچ کتابے دُوٹی کیوا ہندا وڑا حیران مریسا ہزارا غیر موجودہ موناتیٹی اسے مون اس پٹنگ خواوا ہموران ہندا سوجے کننگ خواوا” نی داسا کنے مہر ہیت”۔
پدا ای ہمو ورناغا مسیڑے اُستان دننگ کپرا کہ اودے منا سال موہٹ تینا اُسٹ اٹی اسٹ توں باز مہر مسُنے۔۔ وختس شعر تفیکا خیالاتیٹی اونا مونے خناکا، بلے ہمورتوں اود دوستی کرے اود داران بے خیال اسک۔
بس اسے وارس اود پاریسس کہ اسے پاٹ بنوکوس و اسے گودی اس مسُنے۔۔۔ پاٹ ہنوکا ہردے پاٹ بننگ کن جنگل آ ہناکا بسکا۔۔ دے سخت تُرند اسک، ہندا خاطران اود پیشانی نا خیداتے صاف کریکا و اسے درخت اسینا سیخاٹی خاچاکا ہردے تغ اٹی گودی نا مونے خناکا۔۔اسے دے اس پاٹ بنوکا گودی نا جندے جنگل اٹی خنا تغ تا گودی نا مون ایمون اسک۔ گودی نا دانگ اینگ اونا دزگہاراتا مُچی اسک۔۔۔ او خیسُن نا پالکی ٹی تولوک اسک،،پاٹ بنوکانا باغان اسے ہیت اس پیشتمتو۔۔۔
گُڑاں پدا ہمو ہمبل پارے راستنگا ہیت دادے کہ نی ہنداخس زیباوس کہ نیتوں ای دوستی کننگ آن خلیوا۔ ہمو ورناغاکا مسیڑ نا ورنائی نا سالاک فکر و سوچ اٹی گدرینگار ہمو ورناغا مسیڑ یعنی ای چل سال نا زالبول اس جوڑ مسون اُٹ۔ کنے ہندا گُمان مریک وختس ای آدینک نا مونا سلیوا گڑاں پاننگ خواوا ہُرک داسا ای زیبا افٹ۔ کنا مونا اخس لکیر ارے، کنا رنگ حد آن سیاہ مرے!!! ہنگا نی کنے مہر تننگ کپیسا؟؟۔۔۔
وختس زالبول اسے اولی وار دا خاطراں ہرفنگ مف کہ او حد آن زیاد زیباءِ و ارٹمی وار دا ہیت نا پدان کہ او زیبا افک، گڑاں انت ہیتس جوڑ مریک؟ ہیت نا جند مفرو، ہندا خاطران او زالبول "”امریتا پریتم،،، یعنی ای تینا زندئنا اولی دے تاں پریشان و است ٹکُر مسُن اُٹ، و اینو تینا زندئنا آخری دے تیٹی ہم پریشان و است ٹکُر اُٹ۔۔
"انتے” نا جواب ہچ وخت کسے رسینتنے ہم "غالب نا پاننگے”” ای باز وار چکاسانُٹ و ہُرانُٹ۔۔
ای ارانگ اُٹ؟۔۔۔۔ اوکان تینا خیال نا خبر اف کنے۔ داسا پشتما "انت”؟ "انت” دانا جواب کنا رئیا ہم افک۔ ای انتسے اُٹ؟ ای تپرا۔۔ کنا نقاداک پارا اود "” بے سوبا مہر نا قصہ نویس اسے”” دا وڑ ہم شرے۔۔ کنا مُسے چُناو،چاردہ سال نا اَسے مار اَسے،شانزدہ سال نا اسے مسیڑ اسے، و بیست ہنچ سالی آ کنا دا قلم۔ اگاں ای بے سوب اُٹ خواوا ہرچ مسٹنگاک سوبمند مریر۔۔۔
