گُڈی بَھر
اُرشانی بُنگیج ءُ تْرُندی: چیرجنگول وتی مرزی ءِ سر ءَ اُرش ءِ وھد ءُ جاہ گیشین ایت کہ ھما اُرش ءَ جْوانیں اناگتی ءُ ھبکھی یے مان بیت البت لھتیں ھکلیں اُرش بنت کہ آیانی مراسا ءِ جریدگ کنگ ءَ ھپتگ ءُ ماہ لگ ایت ءُ لھتیں بلاھیں جنگی ھکلانی پیلو کنگ ءَ سال ھم مان ایت البت اگاں مراسا ءِ راز پاشک بوتگ گُڑا لھتیں وھد ءَ ھمے جنگی ھکل رد کنگ ءُ پد ءَ بُنگیج کنگ بنت۔ باید انت دژمن ءِ ژند ءُ پندی ءِ ھساب ءَ تْرُندیں اُرُش برجاہ دارگ بہ بنت۔ مُدام ھمے تچ ءُ تاک بیت کہ ناشناس ءُ درآمدیگیں دژمن چَہ چیرجنگ ءَ دمبر ایت ءُ وت ءَ راجی زیردستی ءَ درآمدیگے بہ زان ایت۔ ھمے داب ءَ گیشتر راجی راجدْروہ (گدار) ءُ کاسگ چٹّانی سر ءَ تْرُندیں اُرُش ھم برجاہ دارگ بہ بنت کہ دژمن زیت چہ ڈیھ ءَ درکپ ایت۔
دلگوش: راجی آجوئی ءَ رند کاسگ چٹّ ءُ گداراں ٹوھیں سزا دیگ بہ بنت کہ دژمن مُدام پشل بیت ءُ نوک آجوئیں راج ءِ تہ ءَ آجوئی ارزشت ءُ بستار ءَ بہ زان ایت انچوشکہ بنگلہ دیش ءَ گوں وتی راجدْروھانی (راجی گدارانی) سر ءَ کتگ۔
بے سوبیں چیرجنگ: نی ما لھتیں بے سوب ءُ وتگڑیں چیرجنگانی سر ءَ درنگازی کن ایں انچوشکہ ماں اوگانستان ءَ، چَہ نیکراھیں اوگان تالبانانی ھستیں وھد ءِ چیرجنگی جُنز ءَ ھمے اوگان تالباناں چہ وتکُشی ءُ دگریں چیریں بمب تْراکائی ءَ بے کساس بزگیں اوگان کُشتگ انت، چہ ایشانی آروس، وانگجاہ، نادْرھجاہ، ھوٹل، لیب ءُ گْوازی ءِ جاہ ءُ مُچی ئیں بازارانی تہ ءَ بازیں بمب تْرکائی ءَ آسر ءَ بے کساس بے گناھیں ورنائیں نودربر ءُ کماش، پوریاگِر، چُک ءُ زالبول مُرتگ ءُ نیم جان بیتگ انت پمیشکا اوگان لس مھلوک تالبان ءِ سر ءَ پِٹ ءُ زھر کن اَنت ءُ اوگان تالباناں وتی راجدوست نہ منّ انت بلکیں پاکستان ءِ کاسگ چٹّ ءُ راجدروہ اش منّ انت۔ چوناھیگا تالبانانی چیرجنگ یک سیاسی ءُ نیکراھی جنگے اَت پمیشکا بے سوب بیتگ انچوشکہ گیدی ءَ ایوک ءَ راجی جُنز ءِ چیرجنگاں زورانسر ءِ ھلاپ ءَ باج بِرتگ لھتیں درور وی پی اے (ویتنام پیپل آرمی) ءَ امریکہ ءِ بگیری ءَ، بنگلہ دیش ءِ مُکتیبانی، ایراک ءِ زیردستی کُرد پشمرگا، سوریا ءِ کُرد وائی پی جی ءُ دگہ بازیں راجانی راجی آجوئی ءِ ھاتر ءَ چیرجنگ گوں سوباں روان انت۔
بزاں ھما تالبان کہ 1992-94 ءِ اوگان اُلس وت ماں وت جنگ (سول وار) ءَ رند اوگانستان ءَ نیکراھی راجداری یے اڈ کُتگ ءُ نی چی ءَ اُلسانی راجداری ءِ بَھرے بوگ ءَ ساڑی انت انچوشکہ مولمان (مارچ) 2020 کتر ءِ بُنجاھی شھر دوھہ ءِ منّگ نامہ ءِ رِد ءَ تالبان ءَ وت ءَ را اوگان سیاسی ءُ راجداری ءِ بَھر ءُ باسکی زورگ ءَ ھستیں وھد ءِ اوگان سرکار ءَ گوں گپ کنگ ءِ نِند ءُ نیاد ءَ ساڑی انت۔ پیشیگیں سال ءَ من وت اوگانستان ءِ بلاھیں شھر کابُل، جلال آباد، مزارءشریپ، ھرات تا کندھار ءَ تر ءُ سیلے کُرتگ اود ءَ ازبک، تاجک ءُ ھزارانی دمگ ءُ شھراں تالبان ءِ ھچ وڑیں سان نہ بوتگ بلکیں نی نود در سد پشتون ھم اے تالبان ءَ پِٹ ءُ زاہ دے انت کہ تالباناں مُدام ماں پشتون شھراں بیرانی کُرتگ۔ وھدیکہ اے اوگان تالباناں کتر ءِ بُنجاھی شھر دوھہ ءَ وتی وتگڑیں نیکراھی جھادھی زرمبشت ءِ چَپ ءَ پَرنگیں ایسائی ءُ یھودی ئیں امریکہ ءُ نیٹو ءِ لشکر ءِ ھلاپ چیرجنگیں اُرُش نہ کنگ ءُ وتی جِند ءِ راجی لشکر ءُ مُسلمانیں اوگان لس مھلوک ءِ سر اُرُش برجاہ دارگ ءِ منّگ نامہ ءِ سر ءَ دزنام کتگ چَہ ایشی ءَ رند اوگان تالبان اوگانستان ءِ سیاسی گل ءِ تبکے بیت گُڑا ایشاں وت جھاد بے مانا کُت۔
البت 1979-87-سوت یونین ءِ ھلاپ ءَ اھمد شاہ مھسود، بُرھان اودین ربانی، گُلبدین ھکمتیار، ابدروسول سیاپ ءُ دگہ بازیں اوگانستان مُجاھدینانی چیرجنگ ءَ سوب زورتگ انچوشکہ آ وھدی ئیں جنگ ءَ یک راجدوستی یے گون بوتگ اَت بلے پد ءَ 1992-94 ءَ چَہ ایشانی وت ماں وتیں سیاسی جنگ ءَ اے سَک بدنام کت انت پد ءَ ایشانی جِند لس مھلوک پشل بوتگ کہ 1987 ءِ اوگانستان ءِ پاگواجہ ببرک کارمل ءُ رندی پاگواجہ ڈاکٹر نجیب اُلہ گیشتر راجدوست اِت اِنت ءُ آیانی گْوشتگیں گپ دْراہ مرچی راست انت۔
گُڈسری ما راستیں گپ ءَ کن ایں کہ وتی جند ءِ زیردستیں راج ءِ کُشگ ءُ بیران کنگ ءَ چیرجنگ ھچبر سوبمند نہ بنت بلکیں راج ءِ تہ ءَ راجی جُھد ءَ نزور بیت۔
ھمے داب ءَ کشمیر ءِ چیرجنگ انچوشکہ کشمیر ھچبر وتواجہ ءُ جُتائیں استانے نہ بوتگ بلکیں اے پاکستان، بنگلہ دیش ءُ کشمیر دْراہ ھُشکنات ھند ءِ بَھر بیتگ انت وھدیکہ دومی جھانی جنگ ءَ رند 1947 ءَ انگریزاں ھندوستان دو بَھر کت گُڑا یکیں پاکستان ءُ دومی ھندوستان ٹھینت انت آوھدی کشمیر ءِ بادشاہ راجہ ھری سنگھ بوتگ ءُ چہ بَھر ءُ ونڈ ءَ کشمیر ءَ ھندوستان ءِ بھرے بوھگی اَنت بلے مھمد جناہ ءِ پرمان ءَ پشتون راج ٹکراں کشمیر ءِ سر ءَ اُرُش کت۔ کشمیر وت جنگ ءَ گون نہ بوتگ انت بلکیں دگہ راج انچوشکہ پشتون چہ ھندوستان ءَ کشمیر ءِ زورانسری ئیں آجوئی پچگِرگ ءَ جنگ ءَ شُت انت پد ءَ ھمے کشمیر ءِ لھتیں بھرے رَدیں پشتوناں پاکستان ءِ زیردستی ءَ دات۔
اے گپ چہ راجدپتر ءَ پلگار انت کہ پہ کشمیر ءَ ھچبر راجی چیرجنگ نہ بوتگ البت سوت یونین ءِ بگیری ءَ 1979-89 اوگانستان نیکراھی جھاد ءَ رند لھتیں پنجابی ءُ پشتون جھادیاں چہ 1989 ءَ رند کشمیر ءَ نیکراھیں چیرجنگے بُنگیج کتگ انت کہ ماں آئی ءَ پاکستانی لشکر ءِ وتی بجٹ ءُ لشکر ءِ زاتی پائدگ ءَ ھست ات انت گُڑا 9/11 ءِ وھیل ءَ رند، وھدیکہ ھندوستان امریکہ ءُ نیٹو ءِ سرکماشی ءَ اوگان تالبان ءِ ھلاسی ءَ اوگانستان جنگ ءَ امریکہ ءِ راستیں باسکے بوتگ گُڑا امریکی بیھار ءُ پاتراپ ءَ مشرپ ءَ وتگڑیں کشمیری جھاد پہ زر ءِ لب ءُ لالچ ءَ ھلاس کنائینتگ پمیشکا ما بلوچ وتی ھیال ءُ لیکھانی رِد ءَ کشمیر ءَ جیڑھے نہ پھم ایں۔
نی ما وتی نبشتانک ءِ گُڈسر ءَ چیرجنگاں پْروش دیگ ءِ سر ءَ درنگازی کن ایں چوناھیگا آشوب ءُ راجی مارشت ءِ سسائیں راجی چیرجنگاں ھچبر پْروش دیگ نہ بیت البت پہ کمیں وھدے ءَ نزور تر اَنت بلے پد ءَ وتی پُلامُرزی ئیں وھد ءِ سر ءَ زیردستیں راج ءِ سسائی ورنا جنگ ءَ پاد کاینت انچوشکہ ایراکی کُرد پشمرگا ءِ چیرجنگ دوبر نزور بیتگ ءُ سَمی بَھر ءَ سوب اش زورتگ۔
ھمے ڈول ءَ سوریا ءِ کُرد ھم سوبین بیتگ انت ءُ ترکی ءِ زیردستیں کُردانی راجی جُھد انگت ءَ برجاہ اِنت۔ ھمے داب ءَ بلوچ راجی آجوئی ءِ چیرجنگ سَے بر ءَ چِست بوتگ ءُ نزور تر اِت بلے چارمی کہ چَہ 2001 ءَ بُنگیج بوتگ ایشی ءَ ھر وڑ ءَ بے کساس دیمروی کتگ توری دژمن ءَ اے باور کنائینگ کہ ما دگہ راجے ایں، ما گوں روایرشُت ءُ رودرآتکیں دژمن ءَ ھچ وڑیں سْیادی یے نہ دار ایں بلکیں راج ءِ تہ یک ٹوھیں راجی آجوئی ءِ آگاھی ءُ سرپدی یے ودی بوتگ پمیشکا ھما چیرجنگولاں وتی زیردستیں راج ءِ پلہّ مُرزی گون بوتگ ھچبر پْروش نہ ور انت ءُ نیکہ کہ چیرجنگ ءِ ھلاپ ءَ کسے سوبین ھم بوتگ۔
البت لھتیں مُلکاں گوں وتی بودناک ءُ سوھوئیں سْیاسی رھشون ءُ لشکر ءِ اڈ کتگیں مراسا ءُ ملکی دستور ءُ رھبند ءِ سر ءَ کارکنگ ءِ آسر ءَ وتی ھلاپ ءَ چیرجنگاں پْروش داتگ انچوشکہ ھندوستان ءَ کشمیر ءِ نیکراھی چیرجنگ ءُ روس ءَ چچنیا ءِ چیرجنگ ءَ پروش داتگ۔
جھان ءِ بلاھیں سْیاسی ءُ لشکری سروگانانی رِد ءَ چیرجنگ ءَ پْروش دیگ ءَ جھل ءِ رِد ءُ رھبندانی سر ءَ دلگوش کنگ بہ بیت
• زیردستیں راج ءَ زیت استانی بھر (سٹیٹ، پرونس) ءَ نیم وتواجھی ءَ بہ دے کہ زیردستیں راج وتی سرکار ءَ وت گیچِن ایت ءُ اڈ کنت، زیردستیں راج ءِ ورناھاں پوریاگِری ءُ شھر ءُ دمگاں ھر وڑیں بُنکی آسراتی ءُ دیمروی بہ دے کہ چیرجنگول ءِ جِند ءِ راج چیرجنگ ءَ کُمک مہ کنت ءُ نبا لس مھلوک ءِ تہ ءَ گلامی ءِ مارشتے ودی بیت۔ درور کہ روس ءَ چچنیا ءُ ھندوستان ءَ کشمیر ءَ را داتگ انچوشکہ تو ھچبر نہ اشکت کہ کشمیر ءَ ورگی آپ، لین ءُ بے پوریاگِری ءِ جیڑھے وَ ھست۔
• زیردستیں راج ءِ چیرجنگول ماں جنگی پِڑ کُشگ بہ بنت بلے دزگِر کنگ ءُ رند ءَ ھچبر کُشگی نہ اَنت بلکیں راجداری پولیس ءُ آمیدگِساں شھار کنگی اَنت کہ ترامگیج وت سرکاری رھبند ءِ ھساب ءَ سزا یا مُز ئِے بہ دنت۔بزاں سرکار ءِ ھر ترامگیج ءَ وتی کار کنگ ءِ موکل ھست انت ءُ ھر ترامگیج وتی کاراں سرکاری رِد ءُ رھبند ءِ ھساب کنت۔
• چیرجنگول ءِ کھول کہ شھراں نشتگ انت سرکاری لشکر آیاں ھچبر تکانسر نہ کنت بلکیں آیاں گوں وشیں دابے ءَ دزبندی کنت کہ وتی زھگ ءُ براتاں بہ گْوش اِت کہ سِلاہ دور دے اَنت نبا جنَگ بہ بنت ایشی ءِ مزنیں درور کشمیری رَدیں چیرجنگول بُرھان وانی اَت کہ آئی ءِ پت، برات ءُ گْوھاراں سرکار ءَ شپ داں روچ رھوت کت کہ بُرھان ءَ بہ گْوش اِت کہ سِلاہ دور بہ دنت۔ البت پت ئِے کہ مزن شھدربرجاہ ءِ اُستادے اَت وت منّ اِت ئِے کہ سرکاری لشکر ءَ مُدام گوں آیاں وشتبی ءَ گپ کُت، ھچبر لوگ ءِ ازت اش لگتمال نہ کتگ۔
• وتی راج ءِ سر ءَ ٹوھیں سِلاہ انچوشکہ بالیگراب ءُ پِرکیانی تیرگواری ھچبر مہ بیت کہ چریشی ءَ راج وت ءَ زیردست پھم ایت ءُ لس مھلوک گیشتر گُڑ ایت دومی راج ءِ ورنائیں نودربر ءُ بےگناھیں ورنا ھچبر چِست، کار ءُ بیگواہ کنگ مہ بنت چی ءَ ایشانی سر ءَ لٹ شاپی، کُشگ ءُ دگانی سر ءَ لاشانی دور دیگ زیردستیں راج ءِ زِرد ءِ تہ ءَ زورانسر ءِ ھلاپ ءَ پِٹ ءُ زھرے ودی کنت بلکیں راجی گلامی ءِ مارشتے ودی بیت پد ءَ ایشی ءِ پائدگ چیرجنگولاں رس ایت اے آسر ءَ ھرکسے آیانی گل ءَ ھوار بیت ءُ زورانسر پْروش وارت۔
نی گُڈسری ما زورانسر ءِ پْروش ورگ ءِ سر ءَ گپ کن ایں کہ اگاں زورانسر ءِ سیاسی ءُ لشکری رھشوناں وتی جیڑھانی توجیلے درگیجگ ءَ بودی نیست گُڑا زورانسر ءِ لشکر زیت چیرجنگ ءَ پْروش وارت ءُ گلامی ءِ سانکلاں سند ایت۔ چوناھیگا ھمے پْروش زیردستیں راج ءِ لس مھلوک ءِ راجی زرمبشت ءُ آگاھی ءِ وازمند انت کہ اگاں راج ءِ تہ ءَ راجی گلامی ءِ مارشت ءُ راجی جُنز ءِ آگاھی ھست گُڑا زیت اگاں نہ انت ئِے گُڑا دیر وت آگاھی یے زُور ایت۔ وھدیکہ چیرجنگ دْراج ءُ تْرُند بیتگ گُڑا زورانسر پْروش وارت ءُ لھتیں پْروش ورگ ءِ نشانی ایش انت۔
• زورانسر سیاسی جُھدکار ءُ لس مھلوک ءِ لوگ ءُ ھنداں ماندار ایت ءُ آیانی سر ءَ بے کساس لٹ شاپی کنت۔
• سرکاری ترامگیج انچوشکہ پولیس ءُ آمیدگِس ءِ ھچ وڑیں بستارے نہ بیت یا ھمے ادراہ ھم سرکاری لشکر ءِ سان زور اَنت۔
• ھر شپ ءُ روچ زیردستیں راج ءِ ورناہ چِست، گار ءُ بیگواہ بنت یا لھتیں روچاں رد لٹ شاپ ءُ تیر وارتگیں جون اش دست کپ انت۔
• چیرجنگ ءِ ھرچگ سرکار ءَ انچو بے وانک کنت کہ سرکاری لشکر چہ زیردستیں راج ءِ راجدْروہ، کاسگ چٹّ، دُزّ ءُ ڈنگاں ودی کنت ءُ چیرجنگولانی ھلاپ ءَ کارمرز کنت کہ ھمے دمگ ءِ ھر جاہ سوھو اَنت۔
• زورانسر چہ زیردستیں راج ءِ راجی زبان ءَ سَک تُرس ایت پمیشکا ماں وانگجاھاں گلامیں راج ءِ زھگ ءُ پدریچ ءَ آئی جِند راجی زبان ءِ وانگ ءُ نبیسّگ موکل نہ دنت چی ءَ کہ دژمن وَ زانت وھدیکہ راج ءِ مھلوک زبان دوست بیتگ گُڑا گلامی نہ منّ ایت ئِے۔
• زورانسر وتی مجگ ءَ ھمے نادْراھی ودی کنت کہ اے راج نی ما لٹ ءُ بوٹ ءِ زور ءَ منّینّ ایں۔
بلے چہ چُشیں زُلم ءُ زورانسری ءَ زیردستیں راج ءِ لس مھلوک گیشتر گُڑ ایت ءُ تکانسر بیت پد ءَ ابرمی گلامی ءِ مارشتے ودی بیت۔
شالا زورانسری ءَ پْروش بات، گلامی ءَ پِٹ بات ءُ آجوئی زندگ بات۔شالا انچُوش بات
ھلاس۔
